Eko-materiallar stomatologiyada: bioparçalanan alternativlər
Son illər tibb sahəsində, o cümlədən stomatologiyada ekoloji dayanıqlılıq məsələsi aktuallaşmışdır. Ətraf mühitə təsirin azaldılması, tullantıların həcminin minimuma endirilməsi və resursların səmərəli istifadəsi səhiyyə müəssisələrinin diqqət mərkəzinə çevrilmişdir.
Bu kontekstdə stomatoloji praktikalarda bioparçalanan və ekoloji cəhətdən təhlükəsiz materialların tətbiqi geniş vüsət almaqdadır. Bioparçalanan materiallar təbii mənşəli polimerlər, selüloza əsaslı komponentlər və ya bioplastiklərdən hazırlanır. Onlar istifadədən sonra müəyyən şərtlər daxilində bioloji şəkildə parçalanaraq ətraf mühitə zərər vermədən təbii maddələrə çevrilirlər.
Stomatologiyada bu cür materiallar əsasən birdəfəlik alətlər (ağlabatan istifadəli protez qaşıqları, tüpürcək sorğucuları və digər aksesuarlar), sterilizasiya üçün qablaşdırmalar və hətta bəzi müalicəvi kompozit materiallarda istifadə olunur. Ənənəvi plastik məhsullar yüzlərlə il ərzində parçalanmadan qaldığı halda, bioparçalanan alternativlər bir neçə ay və ya il ərzində təbiətə qarışa bilir. Bu isə tullantıların idarə olunması baxımından ciddi üstünlükdür.
Lakin bioparçalanan materialların tibbi sahədə tətbiqi yalnız ekoloji faydalarla məhdudlaşmır. Onlar həm də pasiyent və personal üçün təhlükəsizlik baxımından zərərsiz və toksik olmayan xüsusiyyətlərə malikdir. Bir çox beynəlxalq tədqiqatlar göstərir ki, bu materialların istifadəsi infeksiya riskini artırmadan steril mühitin qorunmasına kömək edir.Bununla belə, bəzi bioparçalanan məhsulların möhkəmlik və funksionallıq baxımından hələlik klassik materiallara tam alternativ ola bilmədiyi hallar da mövcuddur.
Odur ki, hazırda stomatoloji praktikalarda ekoloji materiallardan istifadə daha çox dəstəkçi vasitələr və birdəfəlik alətlər sahəsində müşahidə olunur. Gələcəkdə texnologiyaların inkişafı ilə bu materialların daha geniş tətbiqi gözlənilir və bu sahədə elmi-tədqiqatlar davam edir. Ekoloji stomatologiyanın inkişafı həm səhiyyə, həm də planetimizin gələcəyi üçün mühüm istiqamət olaraq qiymətləndirilir.
